En direct Mardi 19 Mai 2026
Culture

Haïti : Des organisations paysannes et écologistes rejettent le nouveau décret-loi minier du gouvernement Fils-Aimé

Une coalition d’organisations paysannes, écologistes et de gauche a dénoncé le décret minier publié le 30 mars par le gouvernement de transition du Premier ministre Alix Didier Fils-Aimé, qu’elle accuse de faciliter l’exploitation des ressources naturelles sans débat public ni contrôle

Haïti : Des organisations paysannes et écologistes rejettent le nouveau décret-loi minier du gouvernement Fils-Aimé
HaitiCreoleRadio.com

15 mai 2026
Haïti : Des organisations paysannes et écologistes rejettent le nouveau décret-loi minier du gouvernement Fils-Aimé
Actualités Politique

Haïti : Des organisations paysannes et écologistes rejettent le nouveau décret-loi minier du gouvernement Fils-Aimé

  • by Rezo Nodwes
  • 15 mai 2026
  • 0 Comments

Une coalition d’organisations paysannes, écologistes et de gauche a dénoncé le décret minier publié le 30 mars par le gouvernement de transition du Premier ministre Alix Didier Fils-Aimé, qu’elle accuse de faciliter l’exploitation des ressources naturelles sans débat public ni contrôle parlementaire.

Dans une note signée notamment par la Plateforme haïtienne de plaidoyer pour un développement alternatif (PAPDA), le Mouvement démocratique populaire (MODEP) et Solidarite Fanm Ayisyèn (SOFA), les signataires estiment que le texte ouvre la voie à une expansion de l’activité minière au détriment des terres agricoles, des ressources en eau et de l’environnement.

Les organisations critiquent notamment la confidentialité de certains documents liés aux permis, l’extension possible des superficies attribuées aux compagnies et l’absence, selon elles, de mécanismes garantissant la consultation des communautés concernées.

Elles rappellent le moratoire adopté par le Sénat en 2013 sur les activités minières et appellent à une mobilisation nationale contre l’application du décret, qu’elles jugent incompatible avec les impératifs de souveraineté alimentaire et de protection de l’environnement.

Se ak anpil endiyasyon, fristrasyon nou konstate nan jou ki te Lendi 30 Mas 2026 la, gouvènman defakto Alix Didier Fils-Aimé a mete deyò yon Dekrè Lwa Minye. Nou te toujou kwè epi jan nou te toujou ap souliye sa depi lane 2013, nan lansman gwo mobilizasyon kont pwojè minye neyokolonyalis yo, se nan moman kriz, gouvènman antipèp, tyoul enperyalis yo, toujou pwofite pou likide tout sa peyi yo genyen kòm resous. Nou denonse gouvènman defakto a ki sèvi ak ensekirite planifye sa kòm estrateji pou kontinye piyaj resous natirèl anba tè peyi a. 

Gen egzanp ki montre aklè kote konpayi yo kontinye jodia ap fè eksplwatasyon matyè natirèl tankou <<kabonat kalsyòm », nan mitan fyèf kote bandi patwone yo ap feraye. Ensekirite a se yon estrateji pou kreye laperèz pou deplase epi deposede popilasyon an gratis ti cheri, anmenmtan ki vize kase ren tout mouvman popilè ki ta vle kanpe anfas pwojè piyaj la, ekonomi neyokolonyal la. Li klè, kontra ak gwoup mèsenè swadizan pou bay sekirite se menm pwojè a lè n konsidere se nan zòn estratejik peyi a, kote ki gen resous yo baz yo tabli. Divès materyèl militè yo pa vini pou rezoud pwoblèm ensekirite nan peyi a tout bon, men pito pou sekirize miltinasyonal ki ap vin piye matyè anba tè peyi a. 

Pwojè piyaj la ap chache lejitime tèt li. Se pa pou san rezon enperyalis la toujou bat pou li mete yon seri popetwèl tankou Premye minis defakto a Alix Didier Fils-Aimé sou pouvwa a. Dekrè lwa minyè sa se yon prèv anplis ki moutre kouman enperyalis etazinyen t ap batay pou kenbe premye minis defakto a sou pouvwa a malgre revokasyon 1. Alix Didier Fils-Aimé se yon bon jwè pou enperyalis la, yo pa chanje jwè ki ap bay gany. Nou pa dwe bliye tou, eleksyon ki pa janm òganize yo, se yon fason pou tyoul enperyalis yo toujou rete sou pouvwa jiskaske yo kapab òganize eleksyon malatchong, pou mete yon pouvwa chanpwèl pou lejitime pwojè piyaj la. Pwosesis << Seleksyon >> sa, se faz pi avanse a. 

Dekrè lwa minye gouvènman defakto a se rezilta yon pwojè lanmò k ap planifye depi lontan pou fini ak peyi a. Se nan pwolonjman pwojè kolonyal la Leta Ayisyen te sakrifye lavi peyizan ak anviwonman nan lokalite Meme (nan Latibonit), Payan nan Nip) pou bay konpayi miltinasyonal tankou SEDREN ak Reynolds Mining piye nan lane 1960 yo sou preteks devlopman. Yo toujou wè peyizan yo kòm kategori moun ak anviwonman an ki dwe sakrifye pou yon seri grennsenk ka rich. Se nan nati Leta a menm sa ye: yon Leta antipeyizan. Se menm pwojè sa ki parèt tèt li apre 12 janvye 2010, kote yo t ap eseye renmèt plis pase 15% nan teritwa peyi a bay miltinasyonal, san konte tout lòt mega pwojè tankou zòn franch endistriyèl, touristik, agwo endistriyèl. Modèl pwojè sa yo p ap janm ka pèmèt peyi a fè fas kare ak gwo defi lavi ak souverènte ki devan li. 

Dekre Lwa minye liberal gouvènman defakto a sanble tèt koupe ak pwojè Lwa minye Gouvenman Mateli a, Bank Mondyal, Konpayi minyè yo, klas boujwazi a te vle foure nan gagann pèp la ki te jwenn anpil rezistans, jiskaske Palman ayisyen an ta pral pran yon Rezolisyon nan lane 2013 pou mande gouvènman an kanpe tout aktivite minye nan peyi a. Dekrè malatchonn sa fè aktivite a pase pou yon bagay << enterè piblik » aloske yon lòt bò, yo vle kache enfòmasyon sou aktivite sa, lè atik 115 la deklare pou tout dokiman, rapò ki lye ak yon pèmi dwe rete konfidansyèl pou 10 zan, menmjan ak Atik 23 Dekrè 1976 la ki te fèt sou rejim bout di Divalye yo. Dispozisyon sa pa konfòm ak atik 40 nan kontitisyon 1987 la ki fè Leta obligasyon pou enfòme popilasyon an sou tout pwojè ki konsène lavi 1. Dispozisyon sa non sèlman montre aklè ki menas ak negosyasyon k ap fèt sou souverènte peyi a, sou sekirite ak dwa moun, men tou li louvri pòt pou gwo chabrak nan Leta ak boujwazi antinasyonal la fè tout kalte koripsyon. 

Li parèt klè tankou klewòz eksplwatasyon min pa ka yon aktivite enterè piblik, men pito yon aktivite ki nan enterè enperyalis yo, konpayi minyè yo, gouvènman konwonpi, anti-pèp yo ak klas boujwa sanginè, raketè ki ap chache fè penich sou senkant kòb. 

Article précédent Festival de Cannes : palme d'or d'honneur pour John Travolta… Article suivant Plus grand et plus lourd qu’un diplodocus : découvrez à quoi…

Commentaires (0)

Laisser un commentaire

0 / 2000 caractères

Aucun commentaire. Soyez le premier !