Mouvman Nasyonal Sitwayen pou Klima, Altènativa Ayiti fèk pibliye yon kominike enpòtan nan dat 5 jiyè 2026, ki soti nan Wanament. Dokiman sa a pa senpman yon deklarasyon politik; li se yon rèl anmwe pou tout sitwayen ki gen kè pou peyi Dayiti, pou lavni jenerasyon yo ak pou planèt la. Nan yon
Mouvman Nasyonal Sitwayen pou Klima, Altènativa Ayiti fèk pibliye yon kominike enpòtan nan dat 5 jiyè 2026, ki soti nan Wanament.
Dokiman sa a pa senpman yon deklarasyon politik; li se yon rèl anmwe pou tout sitwayen ki gen kè pou peyi Dayiti, pou lavni jenerasyon yo ak pou planèt la.
Nan yon moman kote gouvènman yo ak patnè entènasyonal yo ap pran desizyon ki ka chanje trajektwa nasyon an pou plizyè dizèn lane, mouvman an leve vwa li pou mande transparans, respè dwa yo ak pwoteksyon anviwònman.
Kominike a mete aksan sou yon pwojè ki rele Global Gateway, yon inisyativ Inyon Ewopeyen ki prevwa gwo envestisman nan peyi ki devlope yo.
Men, daprè Mouvman Nasyonal Sitwayen pou Klima a, aplikasyon pwojè sa a ap fèt san transparans, san konsiltasyon popilasyon an epi san respè pou lwa nasyonal yo. Yo raple ke depi 10 jiyè 2013, gen yon lwa ki entèdi pwodiksyon, enpòtasyon ak itilizasyon sache plastik nan peyi a. Malgre sa, pratik sa yo kontinye, sa ki mete sante piblik la an danje.
« Lè n konsidere ensekirite a k ap kontinye gaye sou tout teritwa peyi a, ki lakòz popilasyon an pèdi lavi, abandone kay yo epi limite dwa yo pou siksè, travay ak viv nan diyite… »
Li montre yon reyalite amè: pandan yo ap pale sou devlopman, yo bliye moun yo. Yo bliye peyizan yo, moun k ap viv nan zòn ki pi vilnerab devan dezas natirèl yo, ansanm ak jenerasyon k ap vini yo ki pral eritye yon peyi ki pi mal pase jodi a si anyen pa chanje.
Mouvman an, ki rasanble plis pase 40 gwoup lokal atravè peyi a, fè plizyè demann klè:
Sa ki frape nan kominike sa a se klète pozisyon li. Yo pa kont devlopman. Yo pa kont envestisman. Men yo kont yon modèl devlopman ki pa chita sou jistis klimatik, transparans, patisipasyon sitwayen ak respè pou anviwònman an.
Ayiti se youn nan peyi ki pi vilnerab devan chanjman klimatik nan mond lan. Nou deja soufri inondasyon, siklòn, sechrès ak glisman teren.
Nou pèdi tè agrikòl, forè yo ap disparèt, dlo yo ap kontamine. Nan yon kontèks kote popilasyon an ap lite pou siviv chak jou, li enpòtan pou nou pa aksepte pwojè ki ka vin agrave pwoblèm yo olye pou rezoud yo.
Global Gateway, tankou anpil lòt inisyativ entènasyonal, gen potansyèl pou pote kèk avantaj ekonomik. Men, si li fèt san konsiltasyon popilasyon lokal yo, san etid sou enpak anviwònman ak sosyal, epi san garanti pou respekte lwa nasyonal yo, li ka vin yon nouvo fòm depandans ak destriksyon.
Commentaires (0)
Laisser un commentaire
Aucun commentaire. Soyez le premier !